DE OVEREENKOMSTEN TUSSEN FOREX EN POKER
Wat zijn de overeenkomsten tussen Forex en poker? Op het eerste gezicht: niks. Aan de ene kant is er forex, het handelen in valuta op een wereldwijde markt, door velen geassocieerd met respectabele zakenlieden in nette pakken die vanuit grote spiegelende kantoorgebouwen opereren (voor meer info, zie artikel: wat is forex). Aan de andere kant is er poker, het spelen van een kaartspel met een handjevol tegenstanders, wat vaak het beeld oproept van louche figuren in rokerige achterkamertjes.
Toch hebben de twee een hoop met elkaar gemeen. Voor succes in beide werelden zijn voor een groot deel dezelfde vaardigheden vereist. En steeds meer (semi-)proefessionele pokerspelers betreden ook de forex markt, hetzij als leuke manier om een zakcentje bij te verdienen, hetzij als full-time-activiteit om grote bedragen binnen te slepen. Omgekeerd hebben in de hoogtijdagen van online poker sommige daytraders zich ontwikkeld tot zeer succesvolle pokerspelers. In dit artikel gaan we in op de overeenkomsten tussen Forex en poker.
Eerst voelen we ons echter verplicht om enkele vooroordelen weg te nemen, zowel over poker als over forex. Poker is niet het duistere spel dat gespeeld wordt door maffiosi die met een dikke sigaar in hun mond en met getrokken pistool hun tegenstanders duidelijk maken dat ze maar beter kunnen verliezen, willen ze niet tussen zes plankjes belanden. Zelfs de oude 'road gamblers' en 'hustlers' domineren op het hoogste niveau het spel niet meer. De meest succesvolle pokerspelers van nu zijn vaak hoogopgeleide jonge mensen met gevoel voor wiskunde, die het spel tot studie hebben verheven. Ze spelen de meeste potjes niet in het café of het casino, maar op internet, waar ze soms wel twintig tafels tegelijk spelen.
Forex traders--en andere daytraders voor wat dat aangaat--hebben het imago van schreeuwende mannen op een beursvloer of van grijze pakken in grote kantoorgebouwen die, al starend naar zes computerschermen, druk praten in hun headsets om koop- en verkooporders te geven. Hoewel zulke traders zeker bestaan, komen er in forex trading ook steeds meer particuliere traders bij. Zij werken comfortabel vanuit hun eigen huiskamer en kunnen de tijd nemen om rustig ontwikkelingen op de markt te analyseren alvorens met de klik van hun muis een positie te openen. Hun werk heeft het nodige gemeen met online poker en er zijn een aantal gemeenschappelijke succesfactoren aan te wijzen: analytisch vermogen, money management, lef, emotionele beheersing en bereidheid om te leren.
Analytisch vermogen
Poker en forex zijn allebei activiteiten met onvolledige informatie. Je weet nooit precies welke kaarten de tegenstander in zijn hand heeft en je weet nooit zeker in welke richting een valutapaar zich gaat bewegen. Toch moet je beslissingen nemen en je geld inzetten/investeren alsof je dit wel wist. Gelukkig is er een hoop informatie beschikbaar die je kunt gebruiken om in ieder geval een redelijke inschatting van de situatie te maken. Maar deze informatie zit verstopt tussen een heleboel nutteloze data en het vergt analytisch vermogen om tot het juiste oordeel te komen.
Zo kan het zijn dat je een pokerhand speelt waarin de tegenstander een grote bet maakt op de river, als alle kaarten op tafel liggen. Jij hebt een redelijke, maar geen heel sterke hand en vraagt je af of je moet callen. Het is een grote bet, dus dat kan een krachtige hand betekenen... of misschien juist een bluf, want de tegenstander kijkt een beetje zenuwachtig en zit steeeds aan zijn neus te krabben. Maar wat deed de tegenstander in eerdere fasen van de hand? Heeft hij geraised, wat op sterkte duidt, of alleen gecalld? Heeft de laatste kaart het bord ingrijpend veranderd? Is de tegenstander alleen nu zenuwachtig of doet hij de hele tijd zo? Op al dit soort vragen moet je een antwoord vinden, om zo te proberen een samenhangend beeld van de situatie te vormen en daar je beslissing op te baseren.
Op de trading-vloer is het net zo. Een valutapaar is gestegen, weer een stukje teruggezakt, toen weer gestegen en heeft bijna de top van de vorige stijging bereikt. Gaat de stijging verder doorzetten of betekent dit juist een ommekeer? Hiervoor moet je nagaan of de valuta een bepaald niveau heeft bereikt dat in het verleden heft aangetoond weerstand te bieden. En hoe ver is de terugslag geweest? Als die ongeveer de helft van de eraan voorafgaande stijging is, dan is dat een veel voorkomende golfbeweging die vaak in verdere stijging resulteert. Is er misschien net belangrijk economisch nieuws uitgekomen dat het beeld in de war schopt? (meer over fundamentele analyse) En wat zeggen de diverse technische indicatoren? (meer over technische analyse) Uit al die gegevens moet je de relevante informatie halen die je helpt voorspellen wat de koers verder gaat doen. En dat vergt flink wat analytisch vermogen.
Money management
Iedere serieuze pokerspeler weet dat hij niet iedere hand, of zelfs iedere sessie, kan winnen. Poker is een spel van gecalculeerd risico's nemen. Als je een kans van één op drie hebt om een hand te winnen, maar in de gevallen dat je wint vijf keer je inzet terugkrijgt, dan is dit op de lange termijn een winstgevende situatie. Toch zul je in twee van de drie gevallen de hand verliezen. Om die klappen op te vangen heb je een buffer nodig; een 'bankroll' genoemd in poker en bij forex spreken we vaak van een 'trading capital'. Dit kapitaal zorgt ervoor dat je ook bij een aaneenschakeling van 'pech' niet blut raakt en door kunt blijven traden, om uiteindelijk weer op winst uit te komen.
Naarmate je langer en succesvoller trade, is het logisch om steeds grotere bedragen per trade in te zetten. Op die manier valt er meer te verdienen en je kapitaalbuffer wordt immers ook steeds groter, zodat je klappen beter op kunt vangen. Dit is goed vergelijkbaar met het opklimmen in 'stakes' bij poker. In de pokerwereld bestaat er de vuistregel dat je om een schot te wagen op hogere stakes minimaal twintig keer de buy-in van die stakes moet hebben. Een zelfde soort principe geldt in forex: om een bepaalde trade te maken is het verstandig om minimaal veertig keer het bedrag dat je riskeert in je trading capital te hebben zitten. Ben je liever wat voorzichtiger? Dan kan het, in poker en in forex, geen kwaad om nog een groter buffer aan te houden.
Als het een tijdje slecht gaat en je kapitaal slinkt, dan is het echter verstandig om weer een stapje terug te doen. Zelfs Tom 'durrrr' Dwan, een van de meeest succesvolle en gerespecteerde online high-stakes-pokerspelers, stapte vorig jaar tijdelijk terug van de $500-$1000 stakes naar de $50-$100 stakes, nadat hij miljoenen had verloren aan rivaal 'Isildur1'. Op die manier wist hij weer op te krabbelen na zijn verlies en speelt hij inmiddels weer mee aan de top.
Veel middelmatige spelers missen echter de zelfdiscipline om een stap terug te doen als het slecht gaat. Al zijn ze nog zo getalenteerd, dit leidt er dikwijls toe dat ze alles verliezen en weer helemaal bij nul moeten beginnen. Hetzelfde is het geval bij forex. Het is leuk om je winsten te zien groeien en steeds groetere bedragen te verhandelen. (Het geeft een enorme kick om voor het eerst tien standaard-lots, oftewel 'a cool million', te verschuiven...) Maar je moet ook de ruggegraat hebben om na een slechte periode met bedragen te spelen die veel kleiner zijn dan je daarvoor gewend was. Misschien is dit niet fijn voor je ego, maar je ego kun je beter achterlaten bij de deur als je de poker/trading room binnenloopt.
Lef
Om succesvol te zijn in poker heb je een redelijke dosis lef nodig. Je tegenstanders doen hun uiterste best om jou je chips afhandig te maken en daar moet je tegen opgewassen zijn. Soms moet je een grote bluf plaatsen als je denkt dat de tegenstander een zwakke hand heeft maar je zelf helemaal niks kunt verslaan. Op andere momenten moet je een dappere call maken met een middelmatige hand, omdat je denkt dat de tégenstander juist aan het bluffen is. Het vergt een zekere finesse om het 'fingerspitzengefühl" te ontwikkelen om in dit soort situaties te weten wat de juiste beslissing is. En het vergt lef om naar dit inzicht te handelen, want als je het mis hebt kan het je een hoop geld kosten. Zonder lef laat je over je heen lopen en mis je belangrijke kansen.
Bij beginnende forex traders doet zich dikwijls de volgende situatie voor. Ze hebben een set-up goed doordacht en bijvoorbeeld vastgesteld dat een valutapaar waarschijnlijk 80 pips gaat stijgen omdat het ondergewaardeerd is. Ze besluiten het paar te kopen met een stop loss van 30 pips, voor het geval ze ongelijk hebben, en een take profit van 70 pips, om niet helemaal tot het naadje te hoeven gaan. Het valutapaar begint inderdaad te stijgen, wint 30 pips, om vervolgens weer terug te zakken naar nog slechts 5 pips boven de openingskoers. De beginnende trader wordt vervolgens bang dat hij toch ongelijk had en besluit zijn positie te sluiten voordat het erger wordt, zodat hij 'toch nog iets gewonnen heeft'. Vervolgens blijkt het valutapaar na enig wipwappen keurig door te stoten naar 85 pips boven de oorspronkelijke aankoopkoers, maar onze held loopt deze winst helaas mis.
Dit is puur een kwestie van lef. De analyse was goed, de doelen waren juist gesteld en de positie was (natuurlijk met verantwoord money management) geopend. Alleen toen sloeg de onzekerheid toe. Op dat moment moet je het lef hebben om in je keuze te vertrouwen. De markt is grillig en kan voortdurend verwarrende signalen afgeven. Daar kun je niet voortdurend op af blijven gaan. Je maakt je analyses om de belangrijke signalen van 'ruis' te onderscheiden en vervolgens moet je je niet door die ruis van de wijs laten brengen terwijl je je trade geopend hebt. Folden is prima en dikwijls verstandig, maar niet "omdat je toch een beetje gaat twijfelen"!
Emotionele beheersing
Hoewel zowel poker als forex op de lange termijn zeer winstgevende activiteiten kunnen zijn, kan het op de korte termijn heel hard op en neer gaan. En dat is niet iets waar iedereen goed mee om kan gaan. In de pokerwereld is het fenomeen 'tilt' welbekend. Een speler kan zeer sterk en gedisciplineeerd spelen, totdat hij op een gegeven moment--hetzij door pech, hetzij door een fout--een grote pot verliest. Dat is vervelend, maar op zich een niet onoverkomelijk probleem. Echter, de speler wordt emotioneel zo sterk geraakt door het verlies, dat hij de beheersing over zijn spel verliest. Hij maakt blufs waar dat niet geloofwaardig is, hij maakt calls met te zwakke handen en hij speelt handen die hij eigenlijk meteen had moeten folden. Door dit tiltgedrag verliest hij nog een aantal grote potten, waardoor een licht verliesgevende sessie ineens in een enorme crash verandert.
Er zijn maar weinig pokerspelers die helemaal niet tilten. Maar de goede spelers weten van zichzelf waneer ze op tilt zijn; wanneer ze er goed aan doen om te stoppen voor de dag en iets heel anders te gaan doen. Op die manier voorkomen ze grote verliezen. Tegelijkertijd weten ze er wel van te profiteren als iemand ánders op tilt is. Dan spelen ze door en passen hun tactieken aan.
Omdat forex dezelfde grote kapitaalswings kent als poker, is het risico van tilt net zozeer aanwezig. Een paar grote verloren trades kunnen de knop omzetten die maakt dat de trader ineens geen goede rationele beslissingen meer neemt. En dan gaat hij de mist in. Hij stapt in op momenten dat er eigenlijk geen goede reden is om een beweging van het valutapaar de ene kant op of de andere te verwachten. Hij blijft zijn stop loss omlaag verschuiven als de koers zich tegen zijn verwachting in ontwikkelt. En hij gaat bedragen inzetten die eigenlijk te groot zijn voor zijn kapitaalbuffer. Op die manier kan een matige trading-sessie in een kapitaalverslindende catastrofe veranderen.
Zelfbeheersing is hierbij de sleutel. Als je een paar keer 'op tilt bent geslagen', leer je aanvoelen hoe dit voelt. Je leert de signalen dat je op tilt bent herkennen. Als je merkt dat je op tilt begint te raken moet je stoppen. Altijd. Ook als het nu net lijkt alsof er nog een lucratief buitenkansje in de markt ligt. Want door tilt wordt je oordeelsvermogen vertroebeld en dit leidt bijna zonder uitzondering tot grote verliezen. Schep er genoegen in dat er zat traders op de markt zijn die zichzelf níét weten te beheersen, zodat als zij op tilt zijn jij met je weldoordachte strategie indirect hun geld oppakt.
Bereidheid om te leren
Een van de moeilijkheden van zowel poker als forex, is dat de resultaten erg volatiel zijn. Bij beide activiteiten komt een dosis geluk kijken. Je kunt een goede forex trader of pokerspeler zijn en een serie van trades of bets maken waarbij je steeds een 70-30 favoriet bent om te winnen. Toch is het statistisch verre van onmogelijk om op die manier een reeks verliezen te lijden. De kans dat je bijvoorbeeld vijf van zulke trades achter elkaar verliest is maar een kwart procent, maar daarmee niet uitgesloten. Iedere serieuze pokerspeler die langere tijd gespeeld heeft, heeft wel eens in een 'downswing' gezeten; een periode waarin hij, zonder dat daar een duidelijk aanwijsbare reden voor was, maar bleef verliezen.
Een gevolg van deze geluksfactor is dat je resultaten op de korte termijn niet altijd een realistische afspiegeling van je vaardigheden zijn. Je kunt een paar slechte calls hebben gemaakt in poker, maar door een gelukkige 'suckout' de handen toch hebben gewonnen. Je kunt een briljante trading set-up hebben gemaakt in forex, maar door een ongelukkige gril van de markt toch hebben verloren. "That's forex folks..." Pas op de lange termijn onderscheiden de winnaars zich van de verliezers, omdat op de lange termijn iedereen gemiddeld even veel geluk heeft.
Je moet echter op de korte termijn al beslissingen nemen over je strategie. Zijn daarin aanpassingen nodig of niet? Deze beslissingen vereisen dat je naar meer kijkt dan alleen de resultaten. Je moet je gespeelde pokerhanden of gemaakte trades zorgvuldig analyseren om te kijken of je iets beter had kunnen doen. Daarbij sta je er niet alleen voor. Er zijn vele boeken, zowel over poker als over forex, waarin verschillende strategieën worden uitgelegd. Op ForexNews staan ook een aantal recensies van goede forex-boeken. En het helpt veel om gemaakte trades met andere traders te bespreken, bijvoorbeeld op het forex forum. Zouden zij hetzelfde hebben gedaan? Als je een trade hebt gemaakt waar veel mensen kritiek op geven, ook al is hij goed voor je uitgepakt, dan is dat misschien een teken dat je fouten hebt gemaakt.
Je moet bereid zijn om van die fouten--en van de fouten van anderen--te leren. Want als je wacht 'op de lange termijn', dan kun je je kapitaal al verspeeld hebben met een slechte strategie voordat je door hebt dat je niet goed bezig bent. Door voortdurend je spel of je trades te analyseren kun je op de korte termijn bijsturen. Het kan best voorkomen dat je nog niet meteen wint, maar daarbij speelt de geluksfactor ook een rol. Op den duur laten de resultaten zich zien en daar pluk je de vruchten van.
De verschillen
Naast alle overeenkomsten zijn er ook enkele belangrijke verschillen tussen poker en forex. Ten eerste is forex lastiger als sociale activiteit te beoefenen. Je kunt weliswaar actief deelnemen aan een heel gezellig forex-forum (zoals bijvoorbeeld het FN Forum 
), maar je kunt niet zo makkelijk met een paar vienden lekker een potje forexen aan de keukentafel onder het genot van een biertje. Daar is forex teveel een individuele activiteit voor. Omgekeerd lenen de ontwikkelingen op de valutamarkt zich uitstekend om te bespreken op feestjes en borrels, waar pokerhanden een stuk minder geschikt voor zijn. :p
Ook is een groot verschil dat je bij poker speelt tegen individuele tegenstanders, terwijl je in forex handelt tegen de markt als geheel. Die markt bestaat weliswaar uit individuen, elk met hun eigen grillen, sterkten en zwakten, maar de prijsvorming komt door de markt als totaal tot stand. Dat betekent dat je minder hebt aan je psychologische vaardigheden zoals het kunnen inschatten wat één specifieke tegenstander in een specifieke situatie precies denkt. Ook kun je het gedrag van je 'tegenstanders' in forex niet beïnvloeden met je eigen acties. Daarentegen is het juist wel belangrijk in forex om te begrijpen hoe de gedachtengangen van individuele traders, banken, overheden en brokers op elkaar inwerken en welke gevolgen dat heeft voor de prijsontwikkeling.
Een laatste belangrijk verschil--en een groot voordeel van forex boven poker--is dat het voor de moeilijkheid niet uitmaakt op welke 'stakes' je speelt. In het algemeen is het bij poker zo dat hoe hoger de stakes zijn, hoe moeilijker het spel wordt, omdat je steeds betere tegenstanders tegenkomt. In forex maakt het daarentegen niets uit of je achter iedere trade een nulletje zet. Pas als het over extreem grote bedragen gaat--en dan hebben we het echt over miljarden; er zijn eigenlijk geen individuele traders die zulke posities innemen--kun je gaan merken dat er te weinig liquiditeit in de markt zit om je trades uit te voeren zoals je wilt. Maar voor alle normale traders geldt dat ze precies zoveel kunnen inzetten als ze zelf willen (en hun money management toelaat) zonder dat dat de effectiviteit van een trade beïnvloedt.
Conclusie
Al met al blijken poker en forex veel met elkaar gemeen te hebben, ook al zou je dat op het eerste gezicht niet zo zeggen. Beide zijn respectabele activiteiten die de slimme speler of trader veel geld kunnen opleveren en die vanuit het comfort van de eigen huiskamer via internet beoefend kunnen worden. Om succesvol te zijn heb je zowel in poker als in forex een aantal belangrijke vaardigheden nodig: analytisch vermogen, money management, lef, emotionele beheersing en bereidheid om te leren. Voor wie al de nodige ervaring heeft met poker valt er dus veel te winnen met forex. Als dit voor jou geldt, werp dan bijvoorbeeld eens een blik op de ForexNews forex cursus voor beginners om te kijken of het wat voor je is. En mocht je al wel veel ervaring in forex trading hebben maar nog nooit poker hebben gespeeld, dan kunnen we je zeker aanraden om eens een kaartje te leggen!
Vragen over dit artikel? Stel ze op ons forex forum
